Badania wizualne w naukach społecznych.
Autofotografia i wywiad fotograficzny w kontekście nowych wyzwań technologicznych, prawnych
i etycznych badacza jakościowego

Prowadzący: dr Łukasz Rogowski (Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu)

Miejsce i data: Poznań, 02.12.2017 r.

Opis warsztatów:

Celem warsztatów jest przedstawienie najnowszych tendencji w jakościowych badaniach wizualnych w naukach społecznych. Szczególna uwaga zostanie poświęcona dwóm technikom badawczym: autofotografii (wykonywanie przez badanych zdjęć jako forma odpowiedzi na formułowane pytania badawcze) oraz wywiadowi fotograficznemu (wykorzystanie w wywiadach jakościowych zdjęć jako formy stymulowania refleksji).

Badania wizualne zostaną przedstawione nie tylko jako specyficzna forma zbierania danych empirycznych. W ramach warsztatów skoncentrujemy się przede wszystkim na oferowanym przez wspomniane techniki potencjale urefleksyjniania wybranych aspektów życia społecznego. Z tego powodu warsztatami mogą być zainteresowane osoby badające takie obszary, jak np. pamięć społeczna, przestrzeń i ikonosfera miejska, życie codzienne (np. zamieszkiwanie), społeczne aspekty i praktyki technologiczne.

Poza aspektami stricte metodologicznymi warsztaty odniosą się również do trzech innych tematów. Pierwszy z nich to interwencyjne aspekty badań wizualnych. Omówiona zostanie rola badaczy społecznych w wywoływaniu zmiany społecznej i budowaniu tożsamości społecznej, przede wszystkim w odniesieniu do grup wykluczonych i mniejszościowych. Drugi temat to szanse i zagrożenia dla badań społecznych związane z rozwojem technologicznym, w szczególności technologii mobilnych. W trakcie warsztatów omówimy potencjał wykorzystania smartfonów w badaniach wizualnych. Trzeci temat to nowe wyzwania etyczne i prawne badań jakościowych w kontekście tzw. poinformowanego uczestnika (informed consent). Badania wizualne posłużą tu jako przykład, który może zostać przeniesiony na inne techniki jakościowe.

Od uczestników warsztatów nie są wymagane umiejętności dotyczące obsługi sprzętu audiowizualnego.

Plan warsztatów:

  1. Socjologia wizualna i badania wizualne jako sposób uprawiania badań jakościowych. Teoretyczne inspiracje badań wizualnych (w tym: teoria ugruntowana, interakcjonizm symboliczny, socjologia fenomenologiczna).
  2. Autofotografia jako technika badawcza. Przykłady projektów badawczych wykorzystujących technikę autofotografii. Potencjalne obszary badawcze wykorzystujące technikę autofotografii.
  3. Tworzenie kwestionariusza badań autofotograficznych. Sposoby formułowania poleceń w zależności od kategorii badanych i pytań badawczych. Organizacyjne aspekty techniki autofotografii (m.in. formy kontaktu badacz/badany, dobre i złe okresy realizacji badań autofotograficznych).
  4. Sposoby analizy wyników badań autofotograficznych (m.in. analiza zdjęć i ich opisów, zasady doboru zdjęć do kolejnych etapów procesu badawczego).
  5. Wywiad fotograficzny jako technika badawcza. Przykładu projektów badawczych wykorzystujących technikę wywiadu fotograficznego. Potencjalne obszary badawcze wykorystujące technikę wywiadu fotograficznego.
  6. Tworzenie kwestionariusza wywiadu fotograficznego z uwzględnieniem różnych funkcji zdjęć w wywiadach (wyjaśnianie, uczulanie, kontekstualizacja, mediowanie).
  7. Sposoby analizy wyników wywiadów fotograficznych z uwzględnieniem czterech poziomów analizy (angażowanie, urefleksyjnianie, strukturyzowanie, wyobrażeniowość).
  8. Projektowanie badań wizualnych w kontekście nowych technologii (m.in. wady i zalety wykorzystywania w projekcie badawczym technologii mobilnych).
  9. Nowe wyzwania prawne i etyczne badacza jakościowego (m.in. dbałość o prywatność i wizerunek badanych, nowe formy upowszechniania wyników badań, wpływ procesu badawczego na funkcjonowanie społeczności lokalnej).

 

Pliki do pobrania:

Formularz zgłoszeniowy


Więcej:

Warsztaty metodologiczne (edycja 2017)

instytut_socjologii_uam_logo_male